Zdrowie mózgu nie zaczyna się w gabinecie lekarskim. Budujemy je znacznie wcześniej – poprzez codzienne wybory, aktywność, relacje z ludźmi oraz dbanie o zdrowie fizyczne.
W ramach kampanii „Im wcześniej wiesz, tym więcej możesz zrobić. Diagnoza ma znaczenie” skupiamy się na dwóch kluczowych filarach: profilaktyce oraz szybkim reagowaniu.
🧠 Profilaktyka: Na te czynniki masz wpływ!
Choć na wiek, płeć czy genetykę nie mamy wpływu, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz raport The Lancet Commission (2024) wskazują, że aż 45% przypadków otępienia powiązanych jest z czynnikami, które możemy modyfikować. Pełną listę 14 czynników ryzyka znajdziesz na naszej infografice.
WHO podkreśla także znaczenie treningu funkcji poznawczych i aktywności społecznej. Czytanie, muzyka, nauka nowych umiejętności, rozwijanie zainteresowań oraz regularne kontakty z innymi ludźmi mogą wspierać budowanie rezerwy poznawczej, pomagającej mózgowi dłużej zachować sprawność. W codziennej profilaktyce kluczowy jest też ruch, rezygnacja z używek oraz kontrolowanie parametrów zdrowotnych (wzroku, słuchu, ciśnienia, cukru czy cholesterolu).
⚠️ Nie ignoruj zmian. Poznaj sygnały ostrzegawcze
Choroba Alzheimera nie jest naturalnym efektem starzenia się. Jeśli zauważysz u siebie lub bliskiej osoby niepokojące zmiany – takie jak problemy z pamięcią, trudności z mową czy dezorientację w terenie – skonsultuj się z lekarzem. Sprawdź naszą drugą grafikę, na której zebraliśmy 10 najczęstszych sygnałów ostrzegawczych.
🏛️ Wspólny cel i wsparcie systemowe
Znaczenie profilaktyki i wczesnego rozpoznania to także fundament Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych do roku 2030, zatwierdzonego przez Radę Ministrów w grudniu 2025 roku, którego realizacja ruszyła 14 września 2026 roku.
Pamiętajmy jednak: otępienie nigdy nie jest winą osoby chorej, a „modyfikowalny” nie oznacza „zależny wyłącznie od jednostki”. Skuteczna profilaktyka wymaga także powszechnej edukacji oraz dostępu do badań, leczenia, rehabilitacji i aktywności społecznej.
Jeżeli niepokoją Cię zmiany dotyczące Ciebie lub bliskiej osoby, porozmawiaj z lekarzem albo skontaktuj się z Telefonem Zaufania Polskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera:
+48 22 622 11 22 (wtorek–czwartek, godz. 15.00–17.00)
Źródło: Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission, Livingston, Gill et al. The Lancet, Volume 404, Issue 10452, 572-628.
